Bilim, Kimlik ve Sosyolojik Bariyerler
Son dönemde sosyal medyada yeniden gündeme gelen Oytun Erbaş’ın “bilim insanı olma hikayesi”, aslında bir başarı öyküsünün çok ötesinde, Türkiye’nin kronikleşmiş “merkez-çevre” çatışmasını ve akademi dünyasındaki ideolojik bariyerleri gözler önüne seriyor.
”Pazarcıdan Bilim Adamı mı Olur?”
Erbaş’ın bu videodaki çıkışı, Türkiye’de akademinin uzun yıllar boyunca belli bir kesimin tekelinde olduğu ve Anadolu’nun değerlerine sahip bireylerin bu kapıdan içeri girmekte zorlandığı iddiasına dayanıyor. “Biz bu ülkenin zencileriyiz” tadındaki bu yaklaşım, aslında eğitim sistemimizin ve akademik camianın önemli bir kısmının halkın dini ve içtimai (sosyal) hayatına olan bakış açısını sorgulatıyor.
Akademide Gizlenen Nefret ve İdeolojik Duvarlar
Yıllarca “Din terakkiye (ilerlemeye) manidir” sığ görüşüyle hareket eden bir kitle, bilimi sadece teknik bir araştırma alanı değil, İslam medeniyetine ve halkın değerlerine karşı bir ideolojik mevzi olarak kullandı. Bu videodaki asıl tartışma konusu, sadece bir kişinin başarısı değil; üniversite koridorlarından laboratuvar masalarına kadar inen, inançlı kesime karşı duyulan ve bugün iktidar konjonktürü nedeniyle kısmen gizlenen ama içten içe büyüyen o “mesafeli ve nefret dolu” bakıştır.
Kemikleşmiş Kadrolar ve Statüko
Bugün geldiğimiz noktada, akademik ve sosyal grupların kendi “kemik kadrolarını” koruma refleksi, liyakatin önüne geçmiş durumda. Bir yanda moderniteyi halka karşı bir sopa gibi kullanan “elitist” akademisyen profili, diğer yanda bu dışlanmışlığa karşı kendi alanını korumaya çalışan bir yapı. Arada kalan ise maalesef tarafsız, inancıyla bilimi harmanlayan ve sadece hakikat peşinde koşan gerçek bilim anlayışı oluyor.
Oytun Erbaş’ın hikayesi bize şunu gösteriyor: Türkiye’de bilim, sadece laboratuvarda yapılmıyor; aynı zamanda bir kimlik mücadelesi olarak veriliyor. Gerçek bir toplumsal barış ve bilimsel ilerleme için, bilimi bir “dövüş aparatı” olmaktan çıkarıp, halkın değerleriyle kavga etmeyen ama liyakatten de ödün vermeyen bir zemine oturtmak zorundayız.
Zira bilimin önündeki asıl engel din değil; bir tarafın inanca olan nefreti, diğer tarafın ise bu çatışmadan beslenen korumacılığıdır.
“Sizce Türkiye’de bir bilim insanının kimliği, yaptığı çalışmalardan daha mı önemli görülüyor? Bu ideolojik ‘kemikleşme’ ne zaman kırılır?”
